«دست اسرائیل باز است»: در غزه، پیامدهای نامشخص جنگ در ایران و خاورمیانه

نوار غزه از جهان جدا شده است. از زمان آغاز عملیات آمریکا و اسرائیل علیه تهران، به مدت ده روز، توجه به ایران، لبنان و اسرائیل و همچنین کشورهای خلیج فارس، که در آنها جنگ در جریان است، معطوف بوده است.

توجه به طور خودکار از منطقه فلسطینی منحرف شده است و این نگرانی را برای ساکنان غزه ایجاد کرده است که جامعه بینالمللی "فشار اعمال شده بر اسرائیل را کاهش دهد" تا از جمله موارد دیگر، ورود کمکهای بشردوستانه را مجاز کند.

هشداری که توسط عدنان ابوحسنه از آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای پناهندگان فلسطینی (UNRWA) به خبرگزاری فرانسه صادر شد. با وجود آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ بین اسرائیل و جنبش اسلامگرای فلسطینی حماس - متحد ایران - وضعیت بشردوستانه در غزه که توسط دو سال جنگ ویران شده است، همچنان بسیار پرتنش است. سازمان ملل متحد در بیانیهای که در ۶ مارس منتشر شد، ابراز تاسف کرد: «آغاز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران فقط اوضاع را بدتر کرده است.» به سختی یک ماه پس از بازگشایی جزئی آنها و پس از ماهها محاصره، گذرگاههای مرزی به داخل منطقه محصور فلسطین بار دیگر توسط اسرائیل در روز آغاز عملیات «شیر غران» بسته شد. ۲۸ فوریه. از جمله گذرگاه رفح، تنها نقطه دسترسی غزهایها به جهان خارج که از اسرائیل عبور نمیکند. دولت اسرائیل این انسداد جدید را به عنوان یک ضرورت امنیتی توضیح داد. کامیونهای کمکهای بشردوستانه، که غزه تقریباً برای تمام دارو و مایحتاج اولیه خود به آنها وابسته است، مسدود شدند. حامد سبیطه، روزنامهنگار اهل غزه، توضیح میدهد: «گذرگاههای مرزی به دلیل از دست دادن امنیت بسته شده بودند؛ اینجا مقداری هرج و مرج وجود داشت. مردم مواد غذایی زیادی برای ذخیره کردن خریدند، زیرا میترسیدند قحطی دوباره برگردد.» جاناتان کریک، سخنگوی یونیسف فلسطین، به خبرگزاری فرانسه گفت: «پس از بسته شدن گذرگاههای مرزی، قیمت مایحتاج اولیه مانند غذا و صابون ۲۰۰ یا ۳۰۰ درصد افزایش یافت.» قیمت سوخت مورد نیاز برای روشن کردن ژنراتورهای بیمارستانها نیز افزایش یافته است. چهار روز پس از شروع عملیات ایالات متحده و اسرائیل در روز سهشنبه، ۳ مارس، گذرگاه کرم شالوم، واقع در بین اسرائیل و نوار غزه، بازگشایی شد و به گفته فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر (IFCR)، اجازه «ورود محدود کامیونهای کمکهای بشردوستانه» داده شد. به گفته تام فلچر، رئیس عملیات بشردوستانه سازمان ملل (OCHA)، کمتر از ۵۰۰۰۰۰ لیتر سوخت توانسته از این گذرگاه عبور کند. این مقدار «بسیار کمتر» از بیش از دو میلیون لیتر است که «حداقل مقدار برای ادامه خدمات بیمارستانی» در نظر گرفته میشود. حامد سبیتا، روزنامهنگار، در تماسی که روز دوشنبه، 9 مارس با BFM داشت، خاطرنشان کرد که «آرامش در دو روز گذشته بازگشته است» و «قیمتها به حالت عادی بازگشته است». او تأکید میکند: «اما اوضاع همچنان پرتنش است.» با توجه به محدود بودن ظرفیت ذخیرهسازی در غزه، هرگونه اختلال در عرضه کالاها به سرعت منجر به کمبود میشود. این امر، همانطور که حنان بلخی، مدیر منطقهای سازمان بهداشت جهانی (WHO)، در کنفرانس مطبوعاتی در ژنو در روز جمعه، 6 مارس، توصیف کرد، سیستم بهداشتی را که هنوز «بسیار شکننده» است، تشدید میکند. نیمی از بیمارستانهای این منطقه محصور فلسطینی که مورد حملات هوایی قرار گرفتهاند، دیگر عملیاتی نیستند. علاوه بر این، ارائه مراقبتهای بهداشتی به دلیل تهدید تعلیق فعالیت 37 سازمان کمکهای بشردوستانه، مانند پزشکان بدون مرز که اعتبارنامه آنها تمدید نشده است، با مشکل مواجه شده است. سازمان ملل متحد هشدار میدهد: «ذخایر داروهای ضروری، تجهیزات تروما و لوازم جراحی اکنون در سطوح بحرانی قرار دارد، در حالی که کمبود سوخت همچنان مانع از عملیات بیمارستانها میشود.» این امر تنها رنج مردم غزه را که در حال حاضر آوارگی گسترده در چشماندازی آخرالزمانی و کمبود مواد غذایی را تحمل میکنند، تشدید میکند. بسته شدن مجدد گذرگاه رفح همچنین امید بیماران بدحال را برای ترک این منطقه محصور برای درمان از بین برده است. در آغاز فوریه، این گذرگاه که از ماه مه 2024 توسط ارتش اسرائیل اشغال شده بود، برای تحویل کمکهای بشردوستانه بازگشایی نشده بود، بلکه فقط برای تخلیه پزشکی و بازگشت مردم به غزه، تحت شرایط سخت، بازگشایی شده بود. IFCR اظهار داشت: "اکنون برای این فعالیتها نیز بسته است." آنها به ما گفتند: "فقط جابجایی کارکنان بینالمللی با تعداد محدودی کارمند (50 نفر) مجاز شده است و ظاهراً این جابجاییها به صورت هفتگی ادامه خواهد یافت." محمد چمیه، یک فلسطینی 33 ساله که میگوید از بیماری کلیوی نیاز به دیالیز رنج میبرد، به خبرگزاری فرانسه گفت: "من در رنج و عذاب زندگی میکردم و منتظر باز شدن رفح بودم تا بتوانم برای درمان به مصر بروم." او افزود: «هر روزی که میگذرد، کمی از عمرم بیشتر میگذرد و بیماریام بدتر میشود، به خصوص از آنجایی که خدمات پزشکی موجود برای بیماران دیالیزی اینجا در غزه محدود است. باز کردن گذرگاه برای ما به مسئله مرگ و زندگی تبدیل شده است.» علی الچنتی، مردی ۴۰ ساله که به همراه خانوادهاش در نزدیکی خان یونس آواره شده است، احساس خستگی جمعی را به اشتراک میگذارد. او با تاسف گفت: «ما فکر میکردیم اوضاع ممکن است به تدریج بهبود یابد. اما سپس جنگ با ایران آغاز شد و همه چیز را نابود کرد و اوضاع را به نقطه اول بازگرداند.» جنگ با ایران به اسرائیل اجازه میدهد تا «به راحتی مسئله فلسطین را در هم بشکند». از زمان جنگ علیه ایران و بازگشت درگیری شدید با حزبالله در لبنان، اسرائیل حملات خود به غزه را کاهش داده است، همانطور که چندین نفر از اهالی غزه گزارش دادهاند. حامد سبیطه، روزنامهنگار فلسطینی که در اواسط فوریه با وجود آتشبس برقرار شده از ۱۰ اکتبر، همچنان «هر روز صدای انفجار» را گزارش میکرد، میگوید: «فکر میکنم اوضاع اینجا در غزه تثبیت خواهد شد، زیرا آنها درگیر جنگ ایران هستند. واقعاً امیدوارم که آرامش اینجا دوام بیاورد و تغییری که مدتهاست منتظرش بودهایم، بالاخره اتفاق بیفتد.» این را حامد سبیطه، روزنامهنگار فلسطینی، میگوید. او در اواسط فوریه با وجود آتشبس برقرار شده از ۱۰ اکتبر، هنوز «هر روز صدای انفجار» را گزارش میکرد. از زمان این آتشبس، بمبارانهای گستردهای که روزانه دهها قربانی میگرفت، فروکش کرده است، اما حملات هوایی و گلولهباران پراکنده همچنان ادامه دارد. عملیات نظامی همچنان ادامه دارد. وزارت بهداشت غزه ۶۳۰ مورد مرگ دیگر، از جمله ۲۰۲ کودک و ۸۹ زن، را بین این توافق و پایان فوریه ۲۰۲۶ ثبت کرده است. این آمار «علاوه بر بیش از ۷۲۰۰۰ کشته از ۷ اکتبر ۲۰۲۳» و بیش از ۱۷۲۰۰۰ زخمی است. ارقامی که سازمان ملل آنها را قابل اعتماد میداند.

طبق بیانیهای که روز دوشنبه، ۹ مارس، توسط وزارت بهداشت غزه منتشر شد، که توسط خبرگزاری آناتولی ترکیه مخابره شد، در ۲۴ ساعت گذشته، در بحبوحه جنگ بین اسرائیل و ایران، سه جسد فلسطینی و چهار زخمی به بیمارستانهای این منطقه محصور منتقل شدهاند. به گفته دفاع مدنی، یک زن نیز روز چهارشنبه، ۴ مارس، در نزدیکی رفح کشته شد و چندین فلسطینی بر اثر آتش اسرائیل در مرکز این منطقه محصور زخمی شدند. ابو محسن، یک فلسطینی ۳۳ ساله، که هنوز از انفجارهای روزانه در غزه خبر میدهد، میگوید: «در حالی که «حملات هوایی کمتر شده است»، «هواپیماهای جنگی و شناسایی هنوز در آسمان هستند»، که اغلب به دلیل تخریب خانهها یا بمباران توپخانهای است. ارتش اسرائیل سهشنبه ۱۰ مارس در X ادعا کرد: «سه تروریست را که در زیرساختهای زیرزمینی شرق رفح پناه گرفته بودند، از بین برده است.» برای ژان پل شانیولو، رئیس افتخاری، طبق گفته موسسه تحقیقات و مطالعات مدیترانه و خاورمیانه (iReMMO)، جنگ با ایران به اسرائیل اجازه میدهد «مسئله فلسطین را راحتتر در هم بشکند، هم به این دلیل که کمتر مورد بحث قرار میگیرد و هم به این دلیل که امروز از هر نظر دستشان باز است.»

این متخصص خاطرنشان میکند: «حملات در هر لحظه، کنترل جریان کمکهای بشردوستانه و کشتن افرادی که به خط زرد نزدیک میشوند (پس از آتشبس، نیروهای اسرائیلی به منطقهای که با خط زرد مشخص شده عقبنشینی کردند، که آنها همچنان به گسترش آن ادامه میدهند و اکنون تقریباً 60٪ از منطقه محصور را پوشش میدهد، یادداشت سردبیر) راهی برای اسرائیل است تا به طور سیستماتیک جامعه غزه را بیثبات کند.» او تصریح میکند که حماس، «به طور قابل توجهی ضعیف شده»، «دیگر مسئله مهمی نیست.»

او معتقد است: «اسرائیل، که هرگز فاز دوم طرح صلح را نمیخواست، تضمین میکند که وضعیت موجود از اکتبر گذشته ادامه یابد.» «جنگ علیه ایران کار او را آسانتر میکند.»