ممنوعیت رسانه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال؟ بریتانیا در حال راه‌اندازی یک آزمایش گسترده است

استرالیا پیش از این وارد این عرصه شده است، در حالی که فرانسه در حال بحث و بریتانیا در حال انجام یک آزمایش است. ما میدانیم که رسانههای اجتماعی میتوانند مشکلساز باشند، به خصوص برای افراد جوانتر. دولت بریتانیا به جای قانونگذاری کورکورانه یا عقبنشینی نامحدود تحت فشار، یک رویکرد علمی را انتخاب کرده است. این دولت میخواهد به مدت شش هفته چندین سطح محدودیت را برای نوجوانان واقعی در خانوادههای واقعی به صورت آزمایشی اجرا کند. هدف، سنجش آنچه میتواند تغییر کند، است.

300 نوجوان، 4 گروه و 1 هدف واحد

این طرح که توسط وزارت علوم، نوآوری و فناوری (DSIT) هدایت میشود، 300 نوجوان 13 تا 17 ساله را از چهار کشور بریتانیا استخدام میکند.

آنها به 4 گروه با شرایط کاملاً متفاوت تقسیم میشوند.

• گروه 1: ممنوعیت کامل برنامههای رسانههای اجتماعی برای شبیهسازی یک ممنوعیت واقعی.
• گروه 2: حداکثر یک ساعت در روز در TikTok، Snapchat و Instagram.
• گروه 3: دسترسی بین ساعت 9 شب تا 7 صبح مسدود شده است، مشابه یک حکومت نظامی دیجیتال.
• گروه 4: هیچ محدودیتی در نظر گرفته نشده است؛ این یک گروه کنترل است.

در ابتدا و انتهای آزمایش با خانوادهها مصاحبه خواهد شد. محققان تأثیر آن را بر عملکرد تحصیلی، کیفیت خواب و روابط خانوادگی اندازهگیری خواهند کرد.

فشار سیاسی ماههاست که در حال افزایش است

در ژانویه 2026، مجلس اعیان، برخلاف توصیه دولت، به اصلاحیهای برای ممنوعیت رسانههای اجتماعی برای افراد زیر 16 سال رأی داد، با 261 رأی موافق و 150 رأی مخالف. افراد مشهوری مانند بازیگر هیو گرانت علناً از این ابتکار حمایت کردهاند. پینترست نیز موافق است و خواستار ممنوعیت برای افراد زیر 16 سال است.

نخستوزیر کییر استارمر از تأیید این اصلاحیه بدون دادههای واقعی خودداری کرد، اما اظهار داشت که هیچ گزینهای را رد نمیکند. مشاوره ملی که در اوایل ماه مارس آغاز شد، تاکنون نزدیک به 30000 پاسخ دریافت کرده است. این دوره در تاریخ ۲۶ مه به پایان میرسد.

بسته به نتایج، بدون شک تصمیماتی اتخاذ خواهد شد.

مطالعه دانشگاهی همراه

به موازات آن، یک مطالعه دانشگاهی به رهبری روانشناس دانشگاه کمبریج، ایمی اوربن، با همکاری موسسه تحقیقات سلامت برادفورد، در حال استخدام ۴۰۰۰ دانشآموز ۱۲ تا ۱۵ ساله در ۱۰ مدرسه در برادفورد است. هدف، سنجش اثرات کاهش استفاده از رسانههای اجتماعی در مقیاس بزرگتر است.

هر دو طرح با هدف تولید مجموعهای از شواهد به اندازه کافی قوی برای توجیه (یا عدم توجیه) قوانین ملی انجام میشوند. فراموش نکنیم که خطرات بسیار زیاد است، به ویژه ممنوعیت برای افراد زیر ۱۶ سال. این امر مدل تجاری اینستاگرام، تیک تاک و اسنپ چت را در یکی از بزرگترین بازارهای اروپا مختل میکند.

برای دیدن نتایج باید تا تابستان ۲۰۲۶ صبر کنیم. در هر صورت، بریتانیا میتواند اولین کشور بزرگ اروپایی باشد که رسانههای اجتماعی را برای افراد زیر سن قانونی ممنوع میکند. این مطالعه به ما نشان خواهد داد که شاید صرفاً محدود کردن دسترسی کافی باشد.