Het Europees Parlement wil AI dwingen de werken openbaar te maken die voor de training ervan zijn gebruikt.

Sinds de opkomst van generatieve AI-modellen woedt er een debat in de culturele sector: hoe bescherm je de werken die gebruikt worden om deze systemen te trainen? Boeken, afbeeldingen of muziek kunnen immers massaal worden overgenomen door AI-modellen, vaak zonder dat de makers hiervan op de hoogte worden gesteld of worden gecompenseerd. Geconfronteerd met deze zorgen proberen Europese instellingen geleidelijk aan de spelregels te verduidelijken… Een sterk politiek signaal voor de culturele sector Op 10 maart 2026 heeft het Europees Parlement een rapport op eigen initiatief aangenomen over auteursrecht en generatieve AI. Ook al schept het niet direct nieuwe wettelijke verplichtingen, deze tekst geeft een duidelijke politieke richting aan.

Dit betekent dat AI-systemen die in de Europese Unie actief zijn, de auteursrechtregels moeten respecteren, ongeacht waar hun trainingsdata vandaan komen.

Het rapport, dat met 460 stemmen voor, 71 tegen en 88 onthoudingen werd aangenomen, wil benadrukken dat de Europese auteursrechtwetgeving volledig van toepassing is op generatieve AI-modellen die binnen de Unie op de markt worden gebracht.

Voor veel uitgevers en belanghebbenden in de culturele sector vertegenwoordigt deze stemming politieke steun tegen de praktijken van grote technologiebedrijven. En terecht: diverse beroepsorganisaties hekelen al maanden het massale gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal voor het trainen van kunstmatige intelligentiesystemen. Volgens hen maken generatieve modellen soms zelfs gebruik van illegale databases, zoals recentelijk bij Nvidia het geval was. Leden van het Europees Parlement willen daarom de transparantieverplichtingen versterken en AI-aanbieders moeten gedetailleerde samenvattingen publiceren van de werken die gebruikt zijn om hun modellen te trainen. Deze informatie moet worden gestandaardiseerd en machineleesbaar zijn, zodat rechthebbenden het gebruik van hun content gemakkelijker kunnen identificeren. Het rapport benadrukt ook de noodzaak om de exclusieve rechten van makers te beschermen. Met andere woorden, AI-bedrijven zouden geen auteursrechtelijk beschermde werken automatisch mogen gebruiken, en een licentie of toestemming zou de norm blijven wanneer rechthebbenden daarom vragen.

Naar een Europees register van door AI gebruikte werken

Een van de meest structurerende voorstellen is de oprichting van een Europees register van werken die worden gebruikt om AI-modellen te trainen, in een register dat wordt beheerd door het EUIPO (Europees Bureau voor Intellectuele Eigendom).

Het doel zou zijn om de content te identificeren die door AI-systemen wordt gebruikt en aan te geven of de auteurs dit gebruik hebben toegestaan of geweigerd.

Bedrijven zouden ook de websites of databases moeten onthullen die ze hebben gebruikt om hun trainingsdatasets te creëren. Voor leden van het Europees Parlement zou het niet naleven van deze transparantieverplichtingen kunnen worden beschouwd als een schending van het auteursrecht. Deze aanpak is bedoeld om juridische stappen voor rechthebbenden te vergemakkelijken in een gebied waar technische ondoorzichtigheid rechtszaken complex maakt.