"Het politieke dier moet niet worden onderschat": zal Donald Trump met de oorlog in Iran zijn kiezers van zich vervreemden?

Sinds 28 februari 2026 heeft Donald Trump de Verenigde Staten in het grootste conflict van de afgelopen decennia gestort. De man die beloofde een nieuwe oorlog te vermijden, beweert dat hij handelde omdat hij "het gevoel" had dat Iran zou aanvallen. Met de tussentijdse verkiezingen over slechts enkele maanden, kan Trump een deel van zijn kiezers van zich vervreemden? Sinds 28 februari 2026 heeft Donald Trump de Verenigde Staten in het grootste conflict van de afgelopen decennia gestort, gebaseerd op een louter "gevoel". Het zijn niet zijn politieke tegenstanders die dit zeggen, maar het Witte Huis zelf. De man die tijdens zijn campagne beloofde Amerika niet in nieuwe oorlogen te betrekken, beweert te hebben gehandeld omdat hij, in zijn eigen woorden, "het gevoel" had dat Iran zich voorbereidde op een aanval op Amerikaanse posities. Slechts enkele maanden voor de tussentijdse verkiezingen in november 2026 lijkt de militaire interventie verre van unaniem gesteund te worden. Volgens een peiling die op 4 maart door NBC werd gepubliceerd, zegt 52% van de Amerikaanse kiezers tegen een oorlog in Iran te zijn. Vervreemdt Donald Trump een deel van zijn kiezers?

Om dit te bespreken, verwelkomt Le Titre à la Une Lauric Henneton, docent aan de Universiteit van Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines, specialist in de Amerikaanse politiek en geschiedenis.

Waar maakt de publieke opinie zich zorgen over: de dood van Amerikaanse soldaten of de economische gevolgen voor de benzineprijzen en de inflatie?

Ze waren er al grotendeels tegen vóór de interventie, en dat is bevestigd. Het gaat niet zozeer om de dood van Amerikanen, hoewel dat een voorzienbaar vooruitzicht was. Het gaat om al die negatieve verwachtingen over de benzineprijzen en het feit dat benzine duur is. We mogen niet vergeten dat dit miljarden dollars kost. Een van de klachten tegen het Amerikaanse interventionisme sinds het tijdperk van George W. Bush is dat dit geld buiten de Verenigde Staten wordt "verbrand" terwijl het in eigen land geïnvesteerd zou kunnen worden. Dit is een argument dat Democraten gebruiken om de sociale uitgaven te verhogen. In de Europese geschiedenis, vóór de Eerste Wereldoorlog, bestond er precies hetzelfde debat tussen uitgaven aan imperiums en sociale uitgaven. In de Verenigde Staten klinkt dit argument door, met name in een land waar Donald Trump zichzelf positioneerde als degene die een einde wilde maken aan dit interventionisme en roekeloze uitgavenpatroon. Donald Trump is de eerste president in het tijdperk van opiniepeilingen die het land in een conflict stort zonder publieke steun. Maakt de publieke opinie hem dan niets meer uit? Voor de tweede Golfoorlog was er 9/11 en het effect van consensus achter de vlag en de president, dat nu niet meer bestaat. Enerzijds is er geen nieuwe 9/11 geweest, anderzijds is Trump bijzonder polariserend, wat dit soort eenheid in de weg staat. Hij begint met een publieke opinie die al tegen hem is. Bovendien luistert hij naar niemand, en is er niemand meer over die hem dingen vertelt die hem zouden kunnen dwarszitten. Tijdens zijn eerste ambtstermijn waren er generaals en diplomaten die hem konden vertellen dat iets niet per se een goed idee was, of die niet precies deden wat hij zei. Deze vorm van interne weerstand bestaat niet meer tijdens zijn tweede ambtstermijn; hij krijgt alles wat hij wil, ten goede of ten kwade. Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, is interventionistisch, terwijl vicepresident J.D. Vance er vijandig tegenover staat. Worden degenen die een tegenwicht zouden kunnen bieden eindelijk het zwijgen opgelegd? J.D. Vance heeft een aanzienlijke staat van dienst tegen interventionisme, net als Trump, wiens oude tweets tegen interventionisme in Iran weer opduiken. Vance zei onlangs nog: "Wij zijn de sleutel tot vrede." Hij heeft echter zijn zinnen gezet op het presidentschap in november 2028. Het is daarom tegenstrijdig dat hij zich op een ideologische kwestie in een conflict begeeft met het presidentschap van de Verenigde Staten. Hij verandert zijn verhaal door te zeggen dat oorlog vrede is.

Het druist in tegen zijn ideologie, maar hij heeft laten zien dat hij in staat is om van koers te veranderen, hij die Trump in 2016 met Hitler vergeleek. Het Witte Huis is een paar koerswijzigingen waard. Er is een strijd gaande tussen Vance en Rubio, en Trump speelt ze tegen elkaar uit door adviseurs te vragen wie hij als zijn opvolger ziet. De sfeer in het Witte Huis kan niet erg sereen zijn.

Hoe reageert de MAGA-aanhang (Make America Great Again), die aanvankelijk werd gekozen op een anti-interventionistisch "America First"-platform, op deze oorlog in Iran?

Het is een zeer interessant fenomeen. De MAGA-aanhang is vooral loyaal aan Trump als persoon, meer dan aan zijn ideeën. Peilingen tonen aan dat MAGA-aanhangers voor de oorlog zijn, omdat ze in de eerste plaats Trump-aanhangers zijn.

We zien een kloof ontstaan tussen de MAGA-aanhangers (het grootste deel van het electoraat) en invloedrijke figuren zoals Tucker Carlson of Marjorie Taylor Greene, die al lange tijd tegenstanders zijn van interventie en trouw zijn gebleven aan hun waarden. Deze invloed is cruciaal voor de tussentijdse verkiezingen in november. Zal dit conflict de uitslag beïnvloeden? Het conflict zelf niet, want Trump heeft altijd gelijk bij de MAGA-aanhangers. De gevolgen van het conflict, met name wat betreft de brandstofprijzen, zouden echter wel impact kunnen hebben. Peilingen tonen aan dat de MAGA-aanhangers loyaal blijven, maar als de president, die zich sterk maakte voor koopkracht, niet langer loyaal is, zou een deel van het electoraat (bijvoorbeeld Latino's) zich verraden kunnen voelen. Ze zouden op de Democraten kunnen stemmen of helemaal niet stemmen, wat een verlies zou betekenen voor de Republikeinse kandidaten. De Senaat zou dan in handen van de Democraten kunnen vallen, iets wat een paar weken geleden nog ondenkbaar was.

Het economische beleid van Donald Trump is niet zo geweldig, ondanks de inflatie die weer zou kunnen stijgen?

Wanneer de publieke opinie negatief is, doen cijfers er niet meer toe. Als Trump, die er prat op ging de president van vrede en koopkracht te zijn, de president van oorlog en hoge benzineprijzen wordt, kan deze perceptie van een "verliezer" ernstige gevolgen hebben bij de verkiezingen.

Kan hij de situatie bijvoorbeeld omkeren als het Iraanse regime valt en de benzineprijzen dalen?

Dat is het scenario waarin alles perfect op zijn plaats valt, maar het is zeer onwaarschijnlijk. We zien een harde lijn in Iran, geen scenario van een volksopstand. Trump herschrijft het verhaal altijd naar zijn eigen hand. De Amerikaanse economie, en Trump in het bijzonder, is veerkrachtig. We mogen het politieke beest dat Trump is absoluut niet onderschatten.