Na een bankfraude heeft de rechtbank geoordeeld dat de telecomaanbieder moet betalen.

Oplichting met nepbankadviseurs is in Frankrijk al enkele jaren aan het toenemen. Bij deze beproefde vormen van oplichting ontvangen slachtoffers een telefoontje dat zogenaamd van hun bank afkomstig is en worden ze ertoe verleid gevoelige informatie te verstrekken.

Tot nu toe lag de verantwoordelijkheid voornamelijk bij de banken of de klanten zelf, maar een recente uitspraak van de rechtbank van Parijs zou daar wel eens verandering in kunnen brengen…

Een klassieke oplichting met nepbankadviseurs…

De zaak dateert van november 2023. Een klant ontving een telefoontje dat zogenaamd van haar bank afkomstig was. Het weergegeven nummer kwam inderdaad overeen met het nummer op de achterkant van haar bankpas, een frauduleuze techniek die bekend staat als "spoofing".

Aan de telefoon doet de oplichter zich voor als een adviseur die een frauduleuze betaling moet melden. Om het gesprek geloofwaardiger te maken, noemt hij zelfs een recente aankoop van de klant. Overtuigd dat ze met een legitiem persoon spreekt, volgt het slachtoffer de instructies en voert ze haar gebruikersnaam en wachtwoord in op haar telefoon. Een paar dagen later ontdekt ze dat er twee frauduleuze overboekingen naar haar rekening zijn gedaan, met een totaalbedrag van bijna € 9.000. Ze neemt vervolgens contact op met haar bank om een terugbetaling aan te vragen. De bank weigert dit echter, met het argument dat de klant nalatig is geweest. Het slachtoffer besloot vervolgens juridische stappen te ondernemen.

De telecomaanbieder die door de bank werd betrokken

Tijdens de procedure koos de bank ervoor om de telefoonaanbieder van de cliënt als schuldige aan te wijzen. Volgens de bank had de aanbieder het frauduleuze gesprek moeten blokkeren, aangezien het weergegeven nummer overeenkwam met dat van de bank.

De rechtbank van Parijs volgde deze redenering en oordeelde dat de cliënt geen grove nalatigheid had begaan. Ze nam namelijk snel contact op met haar bank nadat ze de fraude had ontdekt en werd misleid door het officiële telefoonnummer van de bank.

De bank werd daarom veroordeeld tot terugbetaling van € 8.861 aan het slachtoffer. De rechter ging echter nog verder: hij oordeelde dat de telecomaanbieder dit bedrag aan de bank moest garanderen.

Met andere woorden, uiteindelijk is het de operator die de kosten van de fraude zal moeten dragen.

Een beslissing gerelateerd aan de Naegelen-wet?

Deze veroordeling is grotendeels gebaseerd op de Naegelen-wet van 24 juli 2020. Deze wet verplicht telecomoperators om nummerauthenticatiesystemen te implementeren om frauduleuze oproepen en vervalste nummers te detecteren.

In dit geval vonden de gebeurtenissen plaats nadat deze verplichting van kracht was geworden.

De rechtbank is daarom van mening dat de operator de nummervervalsing had moeten kunnen herkennen en het gesprek had moeten blokkeren, vooral omdat het betreffende nummer toebehoorde aan een bankinstelling die als gevoelig werd beschouwd. De operator betwist deze interpretatie en is in hoger beroep gegaan, met het argument dat het technische systeem op dat moment nog in ontwikkeling was. Op weg naar een nieuwe aansprakelijkheid voor operators? Als deze uitspraak in hoger beroep wordt bevestigd, zou dit een juridisch precedent kunnen scheppen. Telecomoperators zouden vaker aansprakelijk kunnen worden gesteld in gevallen van oplichting met nummervervalsing. Aansprakelijkheid is echter niet automatisch. De rechters herhalen dat het slachtoffer geen grove nalatigheid mag hebben begaan, zoals het valideren van verdachte betalingstransacties. Deze zaak markeert echter een verschuiving in de manier waarop bankfraude door het rechtssysteem wordt aangepakt, waarbij de verantwoordelijkheidsketen verder reikt dan alleen de banken en de slachtoffers.