"Kiệt sức do AI": khi chatbot đã làm cạn kiệt trí não con người

Trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) hứa hẹn sẽ thay đổi công việc bằng cách tự động hóa một số nhiệm vụ và tăng năng suất, một nghiên cứu mới cho thấy việc sử dụng quá mức các công cụ này có thể gây ra một tác động không ngờ: sự mệt mỏi về nhận thức rõ rệt ở một số nhân viên.

Thực tế, các nhà nghiên cứu đã xác định một hiện tượng mà họ gọi là "sự mệt mỏi não bộ do AI", có thể được dịch là "sự kiệt sức về tinh thần liên quan đến AI". Theo nghiên cứu của họ, tương tác liên tục với chatbot, tác nhân thông minh hoặc công cụ tạo sinh có thể tạo ra sự quá tải nhận thức.

Một tình huống nghịch lý, bởi vì những công nghệ này được cho là để đơn giản hóa cuộc sống công việc hàng ngày…

Sương mù tinh thần liên quan đến việc sử dụng AI cường độ cao

Một số lĩnh vực bị ảnh hưởng nhiều hơn – Nguồn: HBR

Để hiểu rõ hơn về hiện tượng này , trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã khảo sát hơn 100 nhân viên người Mỹ làm việc toàn thời gian tại các công ty lớn để phân tích tác động thực sự của việc sử dụng AI đối với khả năng nhận thức và trải nghiệm làm việc của họ. Kết quả cho thấy những người tham gia báo cáo gặp phải tình trạng sương mù sau khi tương tác kéo dài với các hệ thống. Các triệu chứng được mô tả rất đa dạng, từ khó tập trung đến khả năng ra quyết định chậm hơn và đau đầu. Thuật ngữ "não bộ mệt mỏi" được đặt ra để mô tả sự mệt mỏi tinh thần do sử dụng các công cụ cường độ cao hoặc không được cấu trúc tốt. Một số người được phỏng vấn cảm thấy quá tải, tương tự như cảm giác khi phải làm nhiều việc cùng một lúc với cường độ cao trong một ngày. Hiện tượng này dường như cũng được thúc đẩy bởi sự gia tăng đến mức một số người hiện đang sử dụng nhiều trợ lý AI để truy xuất thông tin, phân tích dữ liệu, viết nội dung hoặc thậm chí là tạo mã.

Giám sát AI: Một nhiệm vụ đặc biệt mệt mỏi

Còn bạn, bạn sử dụng bao nhiêu công cụ AI?

– Nguồn: HBR

Nghiên cứu nhấn mạnh một yếu tố quan trọng: việc giám sát các hệ thống AI. Trái ngược với ý tưởng tự động hóa hoàn toàn, nhân viên thường dành một lượng thời gian đáng kể để kiểm tra, sửa chữa và giải thích kết quả do các công cụ này tạo ra.

Nhân viên chịu trách nhiệm giám sát đầu ra của AI báo cáo mức độ mệt mỏi tinh thần cao hơn 12% so với những người khác. Điều này chủ yếu là do lượng thông tin cần phân tích và trách nhiệm liên quan đến các quyết định cuối cùng.

Nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc sử dụng nhiều công cụ cùng lúc có thể nhanh chóng trở nên phản tác dụng. Trên thực tế, năng suất tăng lên khi nhân viên sử dụng một hoặc hai công cụ AI, nhưng bắt đầu giảm khi sử dụng vượt quá ba công cụ song song.

Hơn nữa, tình trạng quá tải nhận thức này cũng có thể gây ra những hậu quả cụ thể, vì nhân viên bị ảnh hưởng bởi hiện tượng này báo cáo mắc nhiều lỗi nghiêm trọng hơn 39% so với những người không gặp phải tình trạng mệt mỏi này.

Khi AI thực sự làm giảm mệt mỏi trong công việc…

Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng đưa ra một số lưu ý, vì AI cũng có thể góp phần cải thiện điều kiện làm việc, đặc biệt khi được sử dụng để thay thế các nhiệm vụ lặp đi lặp lại hoặc có giá trị thấp.

Trong những trường hợp cụ thể này, nhân viên báo cáo mức độ kiệt sức thấp hơn. Được giải phóng khỏi một số nhiệm vụ thường nhật, họ có thể tập trung hơn vào các nhiệm vụ sáng tạo hoặc chiến lược. Sự khác biệt này cho thấy tác động của AI phần lớn phụ thuộc vào cách các công ty tích hợp các công cụ này vào quy trình của họ. Việc sử dụng không được quản lý tốt có thể làm tăng gánh nặng nhận thức, trong khi việc tích hợp chu đáo có thể thực sự cải thiện trải nghiệm làm việc…